සද්දන්ත ජාතකය (The Bodhisatta as a Noble Elephant)

සද්දන්ත ජාතකය

ඈත අතීතයේ, බරණැස් නුවර රජකම් කළ බ්‍රහ්මදත්ත රජ්ජුරුවන්ගේ සමයේ, හිමාල වනයේ ධර්මිෂ්ඨ බෝසතාණන් වහන්සේ, අග්‍ර දළඹු සතෙකු ලෙස උපත ලැබූහ. උන්වහන්සේගේ දළ දෙක, මුතු මාණික්‍යයන්ගෙන් පිරිපුන්, රන්වන් පැහැයෙන් දිදුලන්නා වූ, අතිශය සුන්දරත්වයෙන් යුතු විය. උන්වහන්සේගේ සිරුර, අහස් ගඟේ තරුවක් සේ, වනපෙතේ ගමන් කරන විට, අඳුර දුරු කරන්නාක් මෙනි. උන්වහන්සේගේ නාමය වූයේ 'සද්දන්ත' ය. සද්දන්ත බෝසතාණන් වහන්සේ, තම සුන්දරත්වය සහ ගුණාංග නිසා, වන සතුන් අතර මහත් ගෞරවයට හා ප්‍රේමයට පත් වූහ. උන්වහන්සේගේ ආඥාව, වන සතුන් අතර අණසක පැළවූ අතර, කිසිවෙකු උන්වහන්සේගේ වචනයට අභියෝග කළේ නැත. සද්දන්ත බෝසතාණන් වහන්සේ, වන සතුන්ගේ ධර්මාධර්ම විනිශ්චය කරන්නා වූ, ඔවුන්ගේ ආරවුල් විසඳන්නා වූ, සාමයේ හා යුක්තියේ සංකේතයක් ලෙස සැලකූහ.

එක්තරා දිනක, සද්දන්ත බෝසතාණන් වහන්සේ, තම හෙංචුරු හස්ති රාජයන් පිරිවරාගෙන, වන සැරිසරමින් සිටියහ. උන්වහන්සේගේ ගමන් මඟ, මල් පිපී, පලතුරු හැලී, වනපෙත සුවඳින් පුරවාලීය. හදිසියේම, දුර සිට, මාරාන්තික සද්දයක් ඇසී, වන සතුන් සියල්ල භීතියට පත් වූහ. ඒ, කෲර ම්ලෙච්ඡ දඩයක්කාරයෙකුගේ ඝෝෂාව විය. ඔහු, වන සතුන් දඩයම් කිරීමේ අරමුණින්, දුන්නෙන් ඊතල විද, කඩුවෙන් කපා, වනපෙත පුරා භීෂණය පැතිරවීය. වන සතුන්, ඝෝෂා කරමින්, විවිධ දිශාවන්හි දිව ගියහ. භීතියෙන් කෑගසන, මෑණිවරුන්ගෙන් වෙන් වූ පැටවුන්, දරුවන් අහිමි වූ මව්වරුන්, තුවාල ලැබූ සතුන්, මේ සියල්ල දුටු සද්දන්ත බෝසතාණන් වහන්සේගේ හදවත, කරුණාවෙන් පිරී ගියේය. උන්වහන්සේ, තම හෙංචුරු පිරිසට අණ දුන්හ:

"මගේ හෙංචුරු දරුවනි, බිය නොවන්න. ධර්මය ආරක්ෂා කරගන්න. මේ ම්ලෙච්ඡයා, අපේ නිවෙස් විනාශ කරමින්, අපේ ජීවිත වලට තර්ජනයක් වී ඇත. අපි එක්ව, ධර්මය වෙනුවෙන් සටන් කරමු."

සද්දන්ත බෝසතාණන් වහන්සේ, ඉදිරියට පැන, තම ශක්තිමත් දළ දෙකින්, ඊතල විදින දඩයක්කාරයා දෙසට ගමන් කළහ. දඩයක්කාරයා, සද්දන්ත බෝසතාණන් වහන්සේගේ සුන්දරත්වය සහ ශක්තිය දැක, මහත් ආශාවෙන් පිරී ගියේය. ඔහු, මෙවැනි අගනා සතෙකු, තම ජීවිතයේ දැක නොතිබූ බව දැන, උන්වහන්සේගේ දළ දෙක, සිය ජීවිතයේ මහා ධනස්කන්ධයක් බවට පත් කරගන්නට අධිටන් කරගත්තේය. ඔහු, තම දුන්න නගා, සද්දන්ත බෝසතාණන් වහන්සේට ඊතලයක් විද්දේය. ඊතලය, සද්දන්ත බෝසතාණන් වහන්සේගේ ශරීරයේ මෘදු ස්ථානයකට වැදුනේය. වේදනාවෙන්, උන්වහන්සේ ගර්ජනා කළහ. එහෙත්, උන්වහන්සේගේ අධිටන්, කිසිසේත් දුර්වල නොවීය. උන්වහන්සේ, තවත් ඊතල කිහිපයක් තම ශරීරයට වැදුනු පසුත්, තම දළ දෙකින්, දඩයක්කාරයාගේ දුන්න බිඳ දැම්මේය. දඩයක්කාරයා, තවත් ඊතල නොමැතිව, කඩුව අතට ගත්තේය.

සද්දන්ත බෝසතාණන් වහන්සේ, වේදනාවෙන් පසුවත්, තම හෙංචුරු පිරිසට අණ දුන්හ:

"යන්න! වන සතුනි, මේ ම්ලෙච්ඡයාගෙන් ඈත්ව යන්න. මම, මේ ධර්මය ආරක්ෂා කරගන්නා තෙක්, මම, මේ වනපෙතේ සාමය යලි පිහිටුවන තෙක්, මම, මේ වන සතුන්ගේ ජීවිත ආරක්ෂා කරන තෙක්, මම, මේ ම්ලෙච්ඡයාට මුහුණ දෙන්නෙමි."

උන්වහන්සේ, තම දළ දෙකින්, දඩයක්කාරයාගේ කඩුව බිඳ දැම්මේය. දඩයක්කාරයා, බියෙන් හා කෝපයෙන්, තම කඩුව දමා, අතින් ම සද්දන්ත බෝසතාණන් වහන්සේට පහර දෙන්නට විය. සද්දන්ත බෝසතාණන් වහන්සේ, තම ශක්තිමත් ශරීරයෙන්, දඩයක්කාරයාගේ පහරවල් දරා ගත්හ. උන්වහන්සේගේ දළ දෙක, මාණික්‍යයන්ගෙන් පිරිපුන්, රන්වන් පැහැයෙන් දිදුලන්නා වූ, අතිශය සුන්දරත්වයෙන් යුතු විය. දඩයක්කාරයා, උන්වහන්සේගේ දළ දෙක දැක, ඊට වඩා ආශා විය. ඔහු, සද්දන්ත බෝසතාණන් වහන්සේගේ මුහුණට පහර දී, උන්වහන්සේගේ දළ දෙක, කපා ගැනීමට තැත් කළේය. වේදනාවෙන්, සද්දන්ත බෝසතාණන් වහන්සේ, කෑගැසූහ. උන්වහන්සේගේ මුඛයෙන්, රුධිරය ගලා ගියේය. එහෙත්, උන්වහන්සේ, තම දළ දෙක, දඩයක්කාරයාට අතහැරියේ නැත. උන්වහන්සේ, තම ශක්තිය සියල්ල එක්කොට, දඩයක්කාරයාගේ හිස මත, තම දළ දෙකින්, පහර දුන්හ. දඩයක්කාරයා, ඊට ඔරොත්තු නොදී, හිස ගසාගෙන, බිම ඇද වැටුනේය. ඔහුගේ මරණය, ධර්මය ජය ගැනීම විය.

කෙසේ වෙතත්, සද්දන්ත බෝසතාණන් වහන්සේ, මේ සටනේදී, මහත් තුවාල ලැබූහ. උන්වහන්සේගේ ශරීරය, ඊතල වලින් සිදුරු වී, දඩයක්කාරයාගේ පහරවල් වලින් තුවාල වී, රුධිරයෙන් වැසී තිබුනි. උන්වහන්සේ, තම දළ දෙක, රක්ෂා කර ගත්ත ද, උන්වහන්සේගේ ශරීරය, යථා තත්වයට පත් කිරීමට නොහැකි විය. උන්වහන්සේ, තම හෙංචුරු පිරිස වෙතට පැමිණ, තම අන්තිම මොහොත ළඟා වී ඇති බව දැන, ඔවුන්ට මෙසේ පැවසූහ:

"මගේ දරුවනි, මම, මේ ධර්මය වෙනුවෙන්, මේ වනපෙත වෙනුවෙන්, ධර්මය ආරක්ෂා කරනු සඳහා, මාගේ ජීවිතය පූජා කළෙමි. මාගේ දළ දෙක, මාගේ ශරීරය, මාගේ සියලු සැප සම්පත්, මේ ධර්මය වෙනුවෙන් මම දුන්නෙමි. මාගේ මරණයෙන් පසු, මාගේ දළ දෙක, උස් ස්ථානයක තබා, ධර්මය සිහි කරමින්, ධර්මය ආරක්ෂා කරගන්න. මාගේ මතකය, ධර්මයේ සංකේතයක් ලෙස පවතීවා."

ඉන්පසු, සද්දන්ත බෝසතාණන් වහන්සේ, තම ජීවිතය, ධර්මය වෙනුවෙන් පූජා කළහ. වන සතුන්, මහත් ශෝකයට පත් වූහ. ඔවුන්, සද්දන්ත බෝසතාණන් වහන්සේගේ දළ දෙක, උස් ස්ථානයක තබා, ධර්මය සිහි කරමින්, ධර්මය ආරක්ෂා කරගන්නට පොරොන්දු වූහ. එතැන් පටන්, එම වනපෙත, ධර්මයේ හා යුක්තියේ නිවහනක් විය. වන සතුන්, සද්දන්ත බෝසතාණන් වහන්සේගේ ධර්මානුකූල ජීවිතය, සිහිපත් කරමින්, ධර්මය අනුගමනය කළහ.

කදිම ධර්ම පාඩම

‘ධර්මය ආරක්ෂා කරනු සඳහා, කිසිදු පරිත්‍යාගයක්, ජීවිතය පවා, අධික නොවේ.’

බෝසතාණන් වහන්සේ බුදු වීම සඳහා පිරූ බාරමය

‘ධර්ම බාරමය’